Ik heb het woord 'onderwijzer' altijd vreemd gevonden. Volgens AI "ligt de etymologie van 'onderwijs' in het werkwoord 'onderwijzen', wat letterlijk "ondersteuning bieden door de weg te wijzen" betekent, met 'onder-' in de zin van 'figuurlijke steun'. Het is een samenstelling van 'onder' (figuurlijke steun) en 'wijzen' (de weg tonen). Dit concept van 'iemand helpen de juiste weg te vinden' is ook te zien in 'onderrichten'. " Er is iets voor te zeggen, maar ik ben geen fan van het eindresultaat 'onderwijs'. Bovendien lijkt onderrichten ook wel sterk op africhten. Wat helemaal de bedoeling niet kan zijn. Waarom maken we van 'het onderwijs' niet 'het wegwijs'? En worden 'onderwijzers' 'wegwijzers'? Lijkt me een mooie gedachte en ambitie.
Welke herstelwaarde of toegevoegde waarde heeft dit woord?
Dat het onderwijs veel meer de naam krijgt die past bij zijn taak: kinderen en jonge mensen de weg wijzen richting een (hopelijk) fijne, succesvolle (wat dat ook moge betekenen) ... toekomst.
Wie belichaamt voor jou dit herstelwoord?
Elke leerkracht of docent die ooit de tijd nam om me, behalve 'schoolse' kennis bij te brengen, op pad te zetten richting de toekomst (die intussen al een verleden en een heden is geworden).
Welke hoop/beterschap/innovatie verbind je aan dit woord?
Het zou fijn zijn mocht de maatschappij het onderwijs .... euh, het wegwijs meer en juister naar waarde schatten: als een ongelooflijk privilege waar we wellicht niet vaak genoeg bij stilstaan, en waarvan we de waarde soms schromelijk lijken te onderschatten. Alles wat je leert, beleeft, meemaakt ... tijdens je vormende jaren is bijzonder bepalend voor de rest van je leven. Die jaren op, naast, tussen de schoolbanken zetten je letterlijk op weg richting wat daarna komt.
